Кулун тутар 4 күнүгэр — аан дойду үрдүнэн кэрэ аҥардарга анаммыт бырааһынньыгы көрсө, киин библиотекаҕа айар үлэни ымыы оҥостубут Елена Петровна Антонова-Күн Сиккиэрэ ыалдьыттаата.
Сүүһүнэн хомоҕой хоһоону бар дьоҥҥо көтүппүт ааптар Сунтаар улууһун Аллыҥа нэһилиэгиттэн төрүттээх. 1976 сыллаахха Тойбохой орто оскуолатын бүтэрбитэ. Идэҕэ Дьокуускайдааҕы тыа хаhаайыстыба техникумун зоотехническай салаатыгар үөрэммитэ. Салгыы бу хайысхаҕа билиитин институтка кэтэхтэн үрдэтиммитэ.
Буҕаалтырынан үлэтин дойдутугар Аллыҥа олохтоох дьаһалтатыгар 1993 сылтан саҕалаабыта. Онтон ыла өр кэм устата бу идэтигэр бэриниилээхтик үлэлии сылдьар. Билигин Бүлүү куоратыгар олорор, оройуон кииннэммит бухгалтериятын тутаах үлэһитэ.
Саҥа ааптардыын билсэ кэлбит дьон аан бастаан «Хас күнүм туналыйар баарыһын-олоҕу, эйигин уруйдуом….» диэн ааттаах кини айар үлэтин баай быыстапкатын көрдүлэр. Элбэҕи да суруйан кинигэҕэ, сурунаалларга, хаһыаттарга бэчээттэммитин сөҕө-махтайа сэргээтилэр.
Елена Петровна хоhоон суруйуутунан 1999 сылтан дьарыктаммыт. Бастакы хоһоонноро «Сунтаaр сулуһа» хаһыакка бэчээттэммиттэр. Ол кэнниттэн кыра кыралаан төрөөбүт Аллыҥатын кэрэ айылҕатын, үлэһит, үтүө дьонун-сэргэтин хоһуйан сурукка тиһэн саҕалаабыт. Сунтаар улууһун айар куттаахтарын «Ньургуһун» литературнай түмсүүтүн көхтөөх кыттааччыта.
Сылтан сыл сайдан, арыллан 2006 сылтан аны дьикти дьарыктаах, интэриэһинэй үлэһит дьону кэпсиир ыстатыйалары суруйан саҕалаабыта. Сиппит-хоппут, сэргэх ыстатыйалара дойдутун, өрөспүүбүлүкэ араас хаһыаттарыгар, сурунаалларыгар киэҥник бэчээттэммиттэрэ.
Айар үлэтин ордук таһаарыылаах кэминэн 2014-2015 сыллары ааҕар. Бу кэмтэн хоннохтоохтук дьарыктанан билигин 7 хоһоон хомуурунньуга, 2 айар дьон айымньыларыгар анаарыылары суруйан бэчээттэппит кинигэлэрдээх.
Күн Сиккиэрэ сахатын хомоҕой тылынан эрэ буолбакка нууччалыы эмиэ холкутук суруйар, Александр Пушкин, Борис Пастернак курдук улуу поэттар айымньыларын тылбаастыыр. Бу – кини саха литературатын эрэ буолбакка, нуучча, атын да омуктар литератураларын умсугуйан ааҕарын көрдөрөр. Онтон бэйэтэ ааҕааччы быһыытынан улуу бөлөһүөкпүт Өксөкүлээх Өлөксөй «Ырыа-хоһоон» кинигэтиттэн саҕалаан, норуодунай поэттар Леонид Попов, Петр Тобуруокап хоһооннорун, олохтоох ааптардар айымньыларын ырытыылара кини литератураҕа ураты сыһыанын, дириҥ билиитин, хорсун санаатын итэҕэтиилээхтик көрдөрөллөр. Суруйууларыгар ааспыт үйэлэр биллиилээх улуу дьоннорун, мындыр өйдөөхтөрүн муударай этиилэрин таба холобурдуура кини киэҥ толкуйун, историяны улаханнык кэрэхсиирин туоһулууллар.
Бу көрсүһүүгэ ааптар кэрэ бэлэх гынан илдьэ кэлбит «Үрүҥ Күн айыыһыттаах», «Хотун Бүлүүм – Күн Бүлүүм» диэн хоһооннорун сабыс саҥа хомуурунньуктарын ааҕааччыларга билиһиннэрдибит.
Улахан кээмэйдээх дьоһун кинигэлэр ааспыт сыл Дьокуускай куорат «Дани-Алмас» компаниятыгар бэчээттэнэн тахсыбыттар. Манна ааптар киһи ис кутун таарыйар сырдык иэйиилээх олох, таптал, айылҕа тиэмэлэригэр суруйбут сүүһүнэн хоһооно киирбит.
Хомуурунньуктара олус тупсаҕай оҥоһуулаахтар. Хоһооннор тиэмэлэринэн аттарыллыбыттара ааҕарга, туһанарга олус табыгастаахтар. Айыллыбыт ыйдара-күннэрэ ыйыллыбыта эмиэ кэрэхсэбиллээх.
Елена Петровна манна идэтигэр курдук, хайа баҕарар үлэҕэ бэйэтигэр олус ирдэбиллээҕэ, чуолкайа арылхайдык көстөр.
Истиҥ көрсүһүү мааны ыалдьыттарынан Сунтаартан дьүөгэтэ, норуот эмчитэ, көрбүөччү, Арассыыйатааҕы норуот эмчиттэрин чилиэнэ Айсаана Александровна, Ньурбаттан айар куттаах дьүөгэтэ «Ньурба уоттара» литературнай түмсүү кыттыылааҕа, чараас куттаах-эйгэлээх Александра Винокурова-Күн Чөмчүүк буоллулар.
Сэргэх истээччилэр бука бары хоһоон умсулҕаныгар уйдаран иһийэн олордулар. Ааптар хоһооннорун тус бэйэтин уонна Бүлүү куоратын Г.С.Донской аатынан 2№ оскуола 11 “Б” кылааһын уоланнарын (салайааччы И.П.Докторова.) ааҕыыларыгар астына иһиттилэр. Хомус лыҥкыр тыаһынан алгыс үтүөтүн иҥэриннилэр.
Үрүҥ Күн айыыһыттаах ааптары, мустубут кэрэ аҥардары кэлэн иһэр сааскы бастакы бырааһынньыгынан Олег Петров ырыанан эҕэрдэлээтэ. Биир дойдулаахпыт, ытыктыыр мелодиспыт Николай Прокопьев нарын ырыата киэҥ саала иһин сылаас, сырдык иэйиинэн толорон сүрэхтэри долгута кутулунна…
Луиза Кононова, киин модельнай библиотека
кыраайы үөрэтиигэ кылаабынай библиотекара
Г. Г. Осипов хаартыскаҕа түһэриилэрэ
Антонова-Күн Сиккиэрэ, Елена Петровна (1959). Хотун Бүлүүм — Күн Бүлүүм : хоһооннор / Елена Антонова-Күн Сиккиэрэ. — Дьокуускай : Дани-Алмас, 2025. — 163, [5] с. ; 21 см. — 70 экз. — Пер. загл.: Госпожа Вилюй — солнечный Вилюй.
Антонова-Күн Сиккиэрэ, Елена Петровна. Үрүҥ Күн айыыһыттаах : хоһооннор / Елена Антонова-Күн Сиккиэрэ. — Дьокуускай : Дани-Алмас, 2025. — 278, [9] с. : ил. ; 21 см. — 71 экз. — В вых. дан. пер. загл.: Белое солнце – творец сущего.


























