Олоҥхо – саха омук былыргы дьыллар быыстарыттан сырдык уонна хараҥа, айыы уонна абааһы аймахтара утарыта турууларын, орто дойду бухатыырын кытта күөн көрсүүлэрин туһунан уостан уоска бэриллэн кэлбит тылынан уус-уран айымньы буолар.
Былыр олоҥхоһут саха ыалыгар маанылаах күндү ыалдьыт буолара. Олоҥхоһут көмүлүөк оһох иннигэр оллоонноон олорон этэн-тыынан эҕэлдьитэн, ыллаан-туойан бардаҕына, мустубут дьон чуумпуран олорон олоҥхоһуту кытта биир турукка киирэн, олоҥхо сүдү күүһүгэр ылларан, тыыммакка да истэллэрэ.
Бороҕон нэһилиэгэ былыр былыргыттан хомус уустарынан, олоҥхоһуттарынан биллэр. Киэн туттар олоҥхоһуттарбытынан Гоголев Трофим Петрович-Олоҥхоһут Доропуун, Каратаев Василий Осипович-Харатай Баһылай, Васильев Афанасий Софронович-Хоохура буолаллар.
Маны тэҥэ биһиги нэһилиэкпитигэр Олоҥхо уонна Хомус күннэригэр аналлаах декада чэрчитинэн «Олоҥхо аптаах абылаҥа» уруһуй күрэҕэ, остуол оонньуулара о.д.а. тэрээһиннэр тиһигин быспакка ыытылыннылар.
«Моҕул кугас аттаах Модун Эр Соҕотох» Гоголев Трофим Петрович-Олоҥхоһут Доропуун кыыhа Прокопьева Наталья Трофимовна аҕатын олоҥхотун үйэтитэн таhаарбыт кинигэтэ биһиэхэ улахан көмө буолла. Олохтоох бибилэтиэкэ үлэһиттэрэ Каратаева Саргылана Петровна, Саввинова Айталина Анатольевна алын кылаас оҕолорун, төрөппүттэрин кытта «Моҕул кугас аттаах Модун Эр Соҕотох» олоҥхо геройдарын хордуоҥканан куукула оҥорон, хамсатан, оонньотон көрдөрбүттэрин, оҕолор олус сэргээтилэр.
Маннык тэрээһиннэри сылын аайы кэҥэтэн, саҥа сүүрээни киллэрэн, сонуннук тупсаран, эбэн ыытабыт. Олоҥхону киэҥ араҥаҕа тарҕатар, үйэтитэр соруктаах тэрээһиммитин ааҕааччы кэрэхсиириттэн үөрэбит.
Хомус аан дойдутааҕы күнүгэр хомуска оонньуур оҕолор хомуһу күргүөмүнэн тардыыга кытыннылар.
Нэһилиэк бибилэтиэкэтигэр Бороҕон хомус уустарын туһунан кэпсиир быыстапка тэрилиннэ. Ол курдук ааҕааччыларга хомус уустара Мальцев Кирилл Кириллович, Чемчоев Реворий Гаврильевич, Мальцев Михаил Николаевич, Александров Александр Романович, Михайлов Аян Акимович туһунан билиһиннэрдибит.
Дьэ ити курдук хомус лыҥкынас тыаһынан өрө көтөҕүллэн учууталлыын, оҕолуун бу бэлиэ күн эмиэ ураты тыыннанна.
Норуоппут үйэлээх үгэһэ умнуллубатын, саха буоларбытынан киэн туттуоҕуҥ, кэнчээри ыччаппыт кэлэр кэскилигэр, тускулугар биир санаанан салайтаран үлэлиэҕиҥ
Матырыйаалы бэлэмнээтэ С. П. Каратаева,
Бороҕон модельнай бибилэтиэкэтин кыл. бибилэтиэкэрэ
∗ Олоҥхо биһигэ – Бороҕон : слайд презентация / Бороҕон сельскай модельнай библиотеката // Вилюйская библиотека : оф. сайт. – 2023. – URL: https://librvil.ru/2021/01/14/news14012021/ (дата обращения: 04.11.2023)