Бүлүү Өкүндүтүттэн төрүттээх Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын үтүөлээх үлэһитэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Суруйааччыларын союһун чилиэнэ, Өкүндү нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо Валентина Григорьевна Семенова бэс ыйын 12 күнүгэр 60 сааһын туолла.
Бу бэлиэ күҥҥэ анаан Өкүндүгэ биир дойдулаахтара «Алампалыын алтыһан» диэн литературнай киэһэни тэрийэн ыыттылар.
Үгүс киһиэхэ «Тоҕо бу тэрээһин маннык ааттанна, саха литературатын төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ, классик суруйааччыбыт Анемподист Иванович Софронов-Алампа уонна Валентина Григорьевна туох ситимнээхтэрий?» – диэн ыйытыы үөскүүрэ саарбаҕа суох.
Валентина Григорьевна оҕо эрдэҕиттэн учуутал буолар баҕа санаатын толорон СГУ историко-филологическай факультетын саха тылын салаатыгар үөрэммитэ. Төрөөбүт тылы өрүү өрө тутан ыччакка тиэрдэр, үөрэтэр идэлээх учууталы олоҕун суола 1993 сыллаахха үөрэммит кыһатыгар, саха филологиятын, культуратын факультетыгар сирдээн аҕалбыта. Бу мантан ыла эдэр уһуйааччы саха литературатын чинчийиинэн утумнаахтык дьарыктаммыта. 1995-1998 сылларга аспирантураҕа үөрэнэн 1999 с. «А.И.Софронов хоһоонунан айымньыларын уус-урана» диэн темаҕа кандидатскай диссертациятын көмүскээбитэ.
Бу үлэттэн сиэттэрэн, салгыы Алампа олоҕун, айар үлэтин өссө дириҥник чинчийэн, бэчээккэ таһааран дьоҥҥо-сэргэҕэ тиэрдэр умсугутуулаах үлэтэ саҕаламмыта. Уонунан сыллар усталарыгар республика, дойду архыыптарыгар үлэлээн , матырыйаал хомуйан, таҥан, научнай төрүккэ олоҕуран суруйааччы олоҕор, айар үлэтигэр аналлаах 4 монографияны, 4 үөрэх, 2 ахтыы кинигэтин, суруйааччы толору биобиблиографиятын, «Талыллыбыт айымньыларын» 4 туомун улахан, дириҥ быһаарылаан таһаарбыта. Саха Өрөспүүбүлүкэтин салалтатын сакааһынан, култуура уонна духуобунас министиэристибэтин өйөбүлүнэн «А.И.Софронов тыын нэһилиэстибэтэ саха омугун култууратын утумугар» диэн анал сайт оҥоһуллан үлэлииригэр сыратын уурбута.
Валентина Григорьевна 2019 сыллаахха Алампаҕа үлэтин тиэмэтин өссө дириҥэтэн доктор диссертациятын ситиһиилээхтик көмүскээбитэ. Кини Бүлүү учуонай дьахталларыттан филологическай наукаҕа иккис доктор буола үүнүүтэ – өр сыллаах сыралаах, дьүккүөрдээх үлэтин дьоһун сыанабыла, бүлүүлэр бүттүүммүт киэн туттуута.
Валентина Григорьевна маны таһынан хомоҕой тыллаах суруйааччы. Араас хабааннаах уонча кинигэ, сүүсчэ ыстатыйа автора. Саха дьонун дьоро күннэрин бэлиэтиир бырааһынньыктары иилээн–саҕалаан салайарга көмө тэттик кинигэлэрдээх. Күннэтэ туттарга Саха халандаарын оҥорон дьон биһирэбилин ылар.
Күн бүгүн В.Г. Семенова – саха мааны Далбар хотуна, бүттүүн саха омугун культуратыгар дьоһуннаах кылааты киллэрэр учуонай, университет бастыҥ кафедратын сэбиэдиссэйэ, саҥа кэм сатабыллаах салайааччыта, тэрийээччитэ. Ону таһынан улахан дьиэ кэргэн тапталлаах Ийэтэ, Эбэтэ, киэҥ аймах тутаах киһитэ, муударай сүбэһитэ.
Дойдубутугар Уһуйааччы, Өрөспүүбүлүкэбитигэр Үлэ сылларыгар түбэһиннэрэн үлэ киһитигэр, улахан учууталга ананан ыытыллыбыт киэһэ табылынна. Олохтоох оскуола саха тылыгар учуутала Ульяна Иванова сатабыллаах салайыытынан итии чэйдээх, алаадьылаах остуол тула олорон кэпсэтии бэрт истиҥник, сэргэхтик ааста. Көрүдьүөс кэпсээннэртэн быһа тардан билиһиннэрии бэйэтэ туһунан үөрүүлээх түгэннэри тосхойдо.
Валентина Григорьевна суруйан, хомуйан ааҕааччыларга бэлэх ууммут кинигэлэрин быыстапкаларын библиотекарь М. Д. Михайлова билиһиннэрбитин дуоһуйа көрөн, арыйан ааҕа түһэн, чахчы да Алампалыын алтыспыт курдук сананныбыт. Түмүккэ мустубут дьон хас биирдиибит санааны кынаттыыр хоһооннору ааҕан сүргэбитин көтөхтүбүт.
Маннык истиҥ киэһэни тэрийбиттэригэр улуустааҕы кииннэммит библиотека аатыттан Өкүндү олохтоох дьаһалтатын баһылыгар Н.В. Петровка, «Чэчир» норуот айымньытын дьиэтин үлэһиттэригэр, библиотекарь М.Д.Михайловаҕа уонна бары кыттыбыттарга махталбытын тиэрдэбит.
И.М.Гоголев-Кындыл аатынан улуустааҕы кииннэммит библиотека ситимин аатыттан Валентина Григорьевнаны олоҕун биир бэлиэ кэрдиис кэмигэр үктэммитинэн истиҥник эҕэрдэлиибит! Айымньылаах үлэтэ өссө да арыллан, былаана, баҕата барыта тобуллан иһэригэр алгыспытын аныыбыт!
Киин библиотека кыраайы үөрэтиигэ кылаабынай бибилэтиэкэрэ
Луиза Кононова