Иван Михайлович Гоголев - Кындыл

БИОГРАФИЯ

Олоҕун суола

1930 с. тохсунньу 18 күнүгэр Бүлүү куоратыгар төрөөбүтэ.
Поэт, прозаик уонна драматург. Литератураҕа поэт быһыы- тынан киирбитэ. Хоһооннорун бастакы кинигэтэ “Ыҥырар уоттар” 1952 с. тахсыбыта. Онтон бэттэх араас жанрдарга отуттан тахса кинигэтэ бэчээттэммитэ.
Гражданскай лиирикэҕэ ордук күүстээҕэ. Элбэх ырыа тылла- рын суруйбут поэт. Хоһооннору сэргэ поэма жанра сайдыытыгар үтүөлээх. Сахалартан бастакынан “Күн хайата” (1962 с.) диэн хоһоонунан романы айбыта.

«Иван Гоголев-Кындыл Уйбаан дууһатынан, хаалларбыт айымньыларынан чахчы Улуу поэт, Улуу романист, Улуу драматург этэ. Ону ситэри арыйар, итэҕэтэр инники сорукпут»

Сивцев Василий Тарасович — литератураны ырытааччы, тылбаасчыт, саха норуодунай бэйиэтэ.

Оҕолорго аналлаах үгүс хоһоон, остуоруйа, пьеса кинигэлэрдээх. Проза жанрыгар “Мин эһигини таптыыбын” (1971 с.), “Эһэкээн үөһэ” (1978 с.), “Олорор мутуккун кэрдимэ” (1986 с.) сэһэннэр кини- гэлэрин, “Хара кыталык” трилогия-романы биэрбитэ.

“Кыталыктар кырдаллара”, “Хотугу сибэкки” музыкальней остуоруйалара тыйаатырга ситиһиилээхтик туруоруллаллар. Ыччаттарга анаммыт “Ыам ыйын халлаана”, “Мэник Мэнигийээн” пьесалардаах. Тыйаатыр сценатыгар элбэхтик турбут айымньыларынан “Наара суох”, “Өлүөнэ сарсыардата”, “Саллаат сүрэҕэ” уонна “Иннэ үүтүнэн» комедията буолаллар.

Саха Республикатын искусствотын үтүөлээх деятелэ, “Бочуот Знага” уордьанынан, мэтээлинэн наҕараадаламмыта. Саха хомсомуолун бириэмийэтин лауреата.

1957 с. ССРС Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ.

«Мин олоҕум — толуу чороон
Кини уохтаах кымыһын
Утаппыт, сылайбыт дьон
Ыймахтаан күн аайыты»

​Иван Михайлович Гоголев-Кындыл

Поэт бэйэтэ ылыммыт суруйар аатын туһунан

“Ойуун бу мээнэ киһи буолбатах. Биһиги сахалар чахчы дьикти омуктарбыт. Араас дьикти улуу талааннаах омуктарбыт. Аҥардас олонхобутун да ылан көр. Улуу айымньы. Оттон ойууттарбыт диэн — улуулар улуулара. Мин төрүппэр аата ааттаммыт улуу кырдьаҕас баара үһү… Ол улуу кырдьаҕас өлүөн эрэ иннинэ уолун, мин эһэбин, Кындыл Уйбааны, ыҥыран ылбыт уонна эппит: “Дьэ, тоойуом, мин өбүгэлэрбэр аттанарым чугаһаата. Эн эмиэ мин курдук алта оҕолонуоҥ: үс уол, үс кыыс. Аана диэн кыыһыҥ эмиэ үс уол, икки кыыс оҕолонуо. Кини иккис уола бэлиэлээх төрүө. Ол оҕо миигин солбуйуо…

Попов, Иннокентий Куприянович. Иван Михайлович Гоголев-Кындыл — прозаик, народнай поэт // Саха суруйааччыларын псевдонимнара / И. К. Попов. — Дьокуускай : Бичик, 2005. С. 11-13.

Иван Михайлович Гоголев-Кындыл айымньылара

Талыллыбыт айымньылар хомуурунньуктара : 8 томнаах / Иван Гоголев-Кындыл ; [хомуйан оҥордо В. Т. Сивцев ; редкол.: М. Д. Ефимов уо. д. а. ; киирии ыстатыйаны суруйда Н. Н. Тобуруокап]. — Дьокуускай : Бичик, 2005-. — 20 см. — (Саха литературатын классиктарын библиотеката).
Т. 1: Сарсыардааҥҥы омурҕан : хоһооннор. — 2005. — 302, [1] с.
Т. 2: Ортоку омурҕан : хоһоонунан роман, сонеттар, хоһоонунан номохтор, тиһэх хоһоонноро. — 2005. — 397, [1] с. ; 20 см. — 2000 экз.
Т. 3: Киэһээҥҥи омурҕан : поэмалар. — 2005. — 349, [1] с.

Айымньылар / Кындыл — И. Гоголев ; [ред. коллегия: Ф. В. Габышева, Д. Е. Васильева, А. В. Егоров уо.д.а.]. — Дьокуускай : Бичик, 2013-. — 21 см. — (Саха народнай суруйааччылара : серия 2005 с. олохтоммута).
Т. 4: Драмалар ; [хомуйан оҥордо, киирии тылы суруйда М. И. Ушницкая]. — 2013. — 364, [2] с. — 2000 экз.
Т. 5: Драмалар / [хомуйан оҥордо М. Ушницкая]. — 2015. — 218, [2] с. — 1600 экз.
Т. 6: Иэйэхсити кэлэтии : роман. — 2019. — 316, [2] с. – 4000 экз. — [16+]

Проза

Мин эһигини таптыыбын : сэһэн / Иван Гоголев. — Якутскай : Якутское книжное изд-во, 1971. – 110 с. ; 20 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Хара кыталык : роман : [3 кинигэлээх. 1-кы кинигэтэ] / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1977. — 357, [1] с. : ил. ; 21 см. — 15000 экз. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Хара кыталык : (роман) : [3 кинигэлээх]. (2-с кинигэтэ) / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1982. — 287, [1] с. ; 21 см. — 15000 экз. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Хара кыталык : (роман) : [3 кинигэлээх]. (3-с кинигэтэ) / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1987. — 1987. — 261, [1] с. ; 21 см. — 15000 экз. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Эһэкээн үөһэ : сэһэн : улахан уонна орто саастаах оскуола оҕолоругар / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1978. — 127, [1] с. ; 20 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Олорор мутуккун кэрдимэ : сэһэн / И. М. Гоголев ; [ред. Р. Д. Ермолаев ; И. С. Барахтыров ойуута]. — Якутскай : Кинигэ изд-вота, 1986. — 213, [1] с. ; 20 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Иэйэхсити кэлэтии : «Иэйиэхсит» роман маҥнайгы кинигэтэ / Иван Гоголев. — Дьокуускай : Бичик, 1993. — 270, [2] с. ; 21 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Хара кыталык : роман / Иван Гоголев. — Переизд. — Дьокуускай : Бичик, 2008. — 909, [2] с., [1] л. портр. ; 21 см. — (Уран тыл уустара).
Манчаары : роман / Иван Гоголев. — Дьокуускай : Бичик, 2012. — 350, [1] с. : портр. ; 21 см. — (Уран тыл уустара). — 2000 экз.

Драматургия

Ыам ыйын халлаана : пьесалар / Иван Гоголев. — Якутскай : Якуткнигоиздат, 1966. — 152 с. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Үрүҥ көмүс иҥэһэ : (хоһоонунан драмалар) / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1974. — 201, [2] с. ; 20 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Драмалар / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1981. — 285, [2] с. ; 21 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))

Хоһооннор

Ыҥырар уоттар : [хоһооннор, поэмалар] / И. Гоголев. — Якутскай : САССР Госиздата, 1952. — 64, [1] с. ; 14 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Ыраах суолга : [хоһооннор уонна поэмалар] / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1956. — 141 с. : портр. ; 20 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Хаарчаана : [хоһооннор уонна остуоруйалар хомуурунньуктара : кыра уонна орто саастаах оҕолорго] / Иван Гоголев ; [С. Федоров ойуулара]. — Якутскай : Кинигэ изд-вота, 1958. — 89, [2] с. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Кынаттар : хоһооннор уонна поэмалар / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1959. — 78, [1] с. : ил. ; 20 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Күн хайата : хоһоонунан роман / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ издательствота, 1962. — 185, [2] с. ; 20 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Пальмалаах кытыллар : оскуола улахан саастаах оҕолоругар хоһооннор / Иван Гоголев. — Якутскай : Якуткнигоиздат, 1963. — 58 с. (читать в ЭБ НБ РС(Я))

Лирика : [хоһооннор] / Иван Гоголев ; [художник В. К. Антонов]. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1965. – 158, [1] с. : ил.

Сардаана : [хоһооннор] / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1967. — 78, [2] с. : ил. ; 20 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Ытыс дьэдьэн : хоһооннор, поэмалар / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1968. — 86, [1] с. : ил. ; 17 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Тоҕус халлаан анныгар : хоһооннор / Иван Гоголев. — Якутскай : Якуткнигоиздат, 1970. — 144 с. : ил. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Өлүөнэ хоптолоро : (хоһооннор) / Иван Гоголев ; худож. Н. П. Соловьев. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-во, 1973. — 86, [1] с. : ил. ; 16 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Ийэ буор : поэма, хоһооннор, ырыалар / Иван Гоголев. — Якутскай : Кинигэ изд-вота, 1976. — 95 с. : ил. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Өксөкулээх сэргэ : хоһооннор / И. М. Гоголев ; [ред. В. А. Тарабукин ; уруһуйдара В. Д. Иванов]. — Якутскай : Кинигэ изд-вота, 1979. — 430 с. : ил. ; 17 см.
Харса суох Хампаадай : кыра саастаах оҕолорго / Иван Гоголев ; И.И.Попов уруһуйдара. — Якутскай : Кинигэ изд-вота, 1981. — 8 с. : ил. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Тохсунньу харыйата : (cонеттар, поэмалар) / Иван Гоголев ; И. Е. Капитонов уруһуйа. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1984. — 101, [2] с. : ил. ; 16 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Таптал чуумпу тыллара / Кындыл ; [хомуйан оҥордо С. Г. Алексеева ; аан тыл авт. С. Ноева]. — Дьокуускай : Бичик, 2011. — 106, [1] с. — (Саха саарыннара ; Быыкаа кинигэ түмэлэ)

Поэмалар

Маҥнайгы кыымнар : поэма / Иван Гоголев. — Якутскай : Якуткнигоиздат, 1964. — 48 с. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Туөрт саҕах : хоһоонунан роман уонна поэмалар / И. Гоголев ; [ред. В. А. Тарабукин ; В. Д. Иванов уруһуйдара]. — Якутскай : Кинигэ изд-вота, 1980. — 347, [2] с. : ил. ; 17 см.
Айан аарыктара : (поэмалар) / Иван Гоголев. — Якутскай : Саха сиринээҕэ кинигэ изд-вота, 1989. — 278 с., [1] л. порт. ; 17 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Ытык дабатыы : хоһооннор, поэма / Иван Гоголев. — Дьокуускай : Саха Республикатын национальнай кинигэ изд-вота, 1992. — 109, [2] с. ; 20 см. — (Саха оскуолатын библиотеката). — 1000 экз. (читать в ЭБ НБ РС(Я))
Үһүс харах : роман-поэма / Иван Гоголев. — Дьокуускай : Бичик, 1999. — 239 с. ; 20 см.

Кындыл айымньылара нууччалыы, английскайдыы тылларынан

В дальний путь : стихи и поэмы / Иван Гоголев ; [авториз. пер. с якут.]. — Якутск : Книжное изд-во, 1957. — 95 с. : ил., портр. ; 21 см.

Ягель в инее : » Возвращение в зрелость» : стихи и поэма. пер. с якут. — Москва : Сов. писатель, 1966. — 95 с. : ил. ; 16 см.

Письмена на бивне мамонта : стихи / Иван Гоголев ; перевод с якутского Владимира Цыбина. — Москва : Советский писатель, 1972. — 76, [2] с. ; 16 см.

Ищу волшебный подснежник : стихи : перевод с якутского / Иван Гоголев. — Москва : Современник, 1974. — 77, [2] с. ; 16 см. — (Новинки «Современника»).

Чайки над Леной / Иван Гоголев ; пер. с якут. О. Шестинского. — Москва : Советский писатель, 1977. — 102 с. : ил. — (Книга стихотворений).

Серебряное стремя : стихи : перевод с якутского / Иван Гоголев. — Москва : Советская Россия, 1979. — 208, [1] с. : ил., портр. ; 17 см.

Черный стерх : роман / Иван Гоголев ; пер. с якут. Д. Чупрыни. — Москва : Современник, 1984. — 271, [1] с. ; 21 см. — (Новинки «Современника»).

Черный стерх : роман / Иван Гоголев ; пер. с якут. Д. Чупрыни ; [худож. С. М. Болховитинова]. — Москва : Советская Россия, 1990. — 270, [1] с. : ил. ; 21 см.

Месть шамана ; Последнее камлание : романы / Иван Гоголев ; пер. с якут. А. Ленской. — Москва : Советский писатель, 1992. — 413, [3] с. : портр. ; 21 см.

Книга мистерий = Ытык дабатыы / Иван Гоголев-Кындыл ; [пер., предисл. и коммент. Е. С. Сидорова]. — Якутск : Триада, 2003. — 228 с. : ил. ; 27 см.

Манчаары / Иван Гоголев ; [пер. с якут. Анны Ленской и Марины Ушницкой]. — Якутск : Якутия, 2005. — 341 с. ; 22 см. (читать в ЭБ НБ РС(Я))

Солнечная гора : роман в стихах / Иван Гоголев ; [пер. с якут. на рус. яз. Н. Малышева ; худож. Л. И. Гоголева]. — Якутск : Бичик, 2010. — 173, [2] с. : ил. ; 17 см.

Das dritte Auge. Drei Leben einer Seele : roman-poem / Ivan Gogolev ; aus dem russischen von Walerija Weiser. — Berlin : Dagyeli, 2005. — 183, [1] c. ; 19 см.

Биобиблиографическай ыйынньыктар

Иван Михайлович Гоголев-Кындыл Уйбаан (1930-1998) : биобиблиографическай ыйынньык / Саха Респ. Нац. б-ката, Бүлүү улууһа, Чочутааҕы сел. б-ка ; [хомуйан оҥордо А. А. Федорова ; библиогр. ред. оҥордо А. Ф. Федорова ; киирии тылын суруйда : Николай Тобуруокап]. – Дьокуускай : Саха Республикатын Национальнай библиотеката, 2004. – 138, [1] с. : портр. ; 20 см. – Библиогр.: с. 103-104 (23 назв.). – Алф. указ. имен, период. изд., загл., публицистики: с. 105-137.

“Мин олоҥхо толомон дойдутун оҕотобун…” : Саха АССР народнай поэта Иван Михайлович Гоголев – Кындыл төрөөбүтэ 90 сылыгар аналлаах биобиблиографическай испииһэк : [2005 – 2020 сс.] / «Бүлүүтээҕи поселениялар икки ардыларынааҕы кииннэммит библиотечнай ситим» МКТ, [Информация уонна библиография отдела, Ааҕааччыны кытта үлэлиир отдел ; хомуйан оҥордулар Л. С. Капитонова, Н. П. Седалищева]. – Бүлүү, 2020. – [20] с.

«Гоголев ааҕыылара»

Саха народнай поэта И.М. Гоголев-Кындыл айымньыларын ааҕааччы киэҥ араҥатыгар тиэрдэр, кэрэхсэтэр сөхтөрөр, киэн туттар санааны олохсутар, айымньылаах үлэҕэ уһуйар сыаллаах-соруктаах, киин библиотека көҕүлээһининэн Бүлүү улууһугар «Гоголев ааҕыылара» 1995 сылтан саҕалаан ыытыллаллар. Быйыл, 2020 сылга,  ҮБҮЛҮӨЙДЭЭХ «ГОГОЛЕВ ААҔЫЫЛАРА» 25-С ТӨГҮЛҮН айар үлэтигэр сүгүрүйээччилэри түмэр.
Мин кынаттаах атым көтөр : «Гоголев ааҕыылара», 1995 — 2005 / «Бүлүү улууһа (оройуона)» МТ культураҕа управлениета, Бүлүүтээҕи киин библиотека ; [хомуйан оҥордо М. С. Васильева ; редкол.: Л. С. Степанова, М. П. Дмитриева, Н. П. Седалищева ; худож. Н. П. Михайлов]. — Бүлүү : [б. и.], 2005. — 73, [2] с. : ил., цв. ил. ; 29 см. — 500 экз.

Кинигэҕэ Бүлүү улууһугар 1995-2005 сылларга ыытыллыбыт «Гоголев ааҕыылара» сырдатыллар. Ааҕааччы саха народнай поэта И.М. Гоголев — Кындыл киэҥ далааһыннаах айар үлэтин үйэтитии туһунан, сүдү аакка сүгүрүйүү бэлиэтин — “Ааҕыылар» ис хоһооннорун кытта билсиэ.
Кинигэ суруйааччы үлэтин сэҥээрээччилэргэ, киэҥ ааҕааччыга аналлаах.

В книге описывается опыт работы по увековечению памяти народного поэта Якутии И.М. Гоголева — Кындыл в Вилюйском улусе за 1995 — 2005 годы.
Читателям предлагаются материалы “Гоголевских чтений” и статьи из газет. Книга предназначена для широкого круга читателей.

«Айар үлэ дьолун бары дьолтон ордоробун»

​Иван Михайлович Гоголев-Кындыл

Презентации

«Дьиктини көрдүүбүн…» («Бүлүүтээҕи поселениелар икки ардыларынааҕы библиотекалар ситимнэрэ» МКТ Информация уонна библиография отдела) (смотреть /скачать в формате PPTX)

Иван Михайлович Гоголев — Кындыл (Үгүлээт орто оскуолатын 7 кылааһын үөрэнэччитэ Спиридонов Миша) (смотреть /скачать в формате PPTX)

Саха саарына Иван Михайлович Гоголев – Кындыл (Хаҕын орто оскуолатын 8 кылааһын уөрэнээччитэ Николаев Эдик) (смотреть /скачать в формате PPTX)

И.М. Гоголев-Кындыл-саха норуотун улуу суруйааччыта (смотреть /скачать в формате PPTX)

Гоголев ааҕыылара — 2016
«УЙУЛҔАМ УГУЙАР ТЫЫНЫНАН…»
улуустааҕы видеофильм конкурса

Музей "И.М. Гоголева — Кындыл"

Музей «И.М.Гоголева» — центр, координирующий деятельность исследования жизни и творчества писателя, социокультурный центр села Сыдыбыл. Музей имеет 11 экспозиций.
Виртуальный музей — это 3D-тур по зданию и/или территории музея/музейного комплекса. Виртуальные панорамные туры способны создать «эффект присутствия», дать полную информацию о месте, дают наглядное изображение объекта и предоставляют возможность увидеть любую точку пространства.

Убаастабыллаах ааҕааччылар! Оройуоннааҕы оҕо библиотеката бэлэмнээбит, суруйааччы олоҕор, айар үлэтигэр аналлаах ОНЛАЙН-ТЕСТКА, бэйэҕит билиигитин тургутан көрүн!


Составитель: Владилена Софронова, гл. библиотекарь Районной детской библиотеки

© МУНИЦИПАЛЬНОЕ КАЗЕННОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ
“ВИЛЮЙСКАЯ МЕЖПОСЕЛЕНЧЕСКАЯ ЦЕНТРАЛИЗОВАННАЯ БИБЛИОТЕЧНАЯ СИСТЕМА”
ОТДЕЛ ИНФОРМАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ
2020

EnglishРусский

Мы используем cookie. Во время посещения сайта Муниципального казённого учреждения «Вилюйская межпоселенческая централизованная библиотечная система» муниципального района «Вилюйский улус (район)» Республики Саха (Якутия) вы соглашаетесь с тем, что мы обрабатываем ваши персональные данные с использованием метрических программ. Подробнее

Понятно, спасибо
Обратная связь